Llywodraeth Cymru newydd yn cyhoeddi ei cham cyntaf o ddeddfwriaeth

New Welsh Government announces its first phase of legislation

Bydd y Prif Weinidog Rhun ap Iorwerth yn cyhoeddi cam cyntaf rhaglen ddeddfwriaethol newydd Llywodraeth Cymru mewn datganiad i'r Senedd y prynhawn yma.

Ymhlith y ddeddfwriaeth arfaethedig bydd bil i gryfhau hawliau pobl sy'n byw mewn llety rhent preifat. Fel rhan o'i huchelgais ehangach i sicrhau tai digonol i bawb, mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyflwyno deddfwriaeth bellach dros dymor y Senedd i wella fforddiadwyedd tai a chyfyngu ar droi allan heb fai gan landlordiaid preifat. 

Bydd deddfwriaeth i greu cynllun Hawl i Brynu Cymunedol hefyd yn cael ei chyflwyno, er mwyn galluogi grwpiau lleol i nodi a chofrestru asedau yr ystyrir eu bod o werth uchel i'w cymuned, gan roi cynnig cyntaf i'r gymuned os yw'r perchnogion presennol yn penderfynu gwerthu.

Bydd deddfwriaeth sy'n sicrhau bod anghenion pobl mewn ardaloedd gwledig yn cael eu hystyried wrth lunio polisïau, neu ‘prawfesur gwledig’, hefyd yn cael ei chyflwyno.

Bydd y Prif Weinidog yn dweud wrth y Senedd:

"Mae'r gwerth y mae fy llywodraeth yn ei roi ar degwch wedi ein hysgogi i weithredu i gryfhau hawliau tenantiaid yn y sector rhentu preifat. Bydd hyn yn gosod y sylfaen ar gyfer newidiadau mwy sylweddol a fydd yn gwella fforddiadwyedd tai, yn gwneud rhent yn decach ac yn cyfyngu ar droi allan heb fai. Rydym hefyd yn datblygu cynigion i ddeddfu ar gyfer yr Hawl i Dai Digonol, oherwydd ni ddylai unrhyw un gael ei orfodi i ddioddef y pryder a'r stigma annerbyniol sydd mor aml yn dod gyda chael unman i'w alw'n gartref.

"Rydym am amddiffyn a gwella ymdeimlad unigryw Cymru o gymuned. Mae ein cenedl yn dapestri cyfoethog o dref a gwlad, gogledd a de, hen ac ifanc. Byddwn yn bwrw ymlaen â datblygu cynllun hawl i brynu cymunedol ac yn darparu'r sail ddeddfwriaethol i alluogi grwpiau cymunedol cymwys i enwebu a chofrestru asedau cymunedol gwerthfawr, a chael yr hawl i gynnig cyntaf pan fydd y perchnogion yn penderfynu gwerthu.

"Mae hon yn rhaglen bellgyrhaeddol ac uchelgeisiol sy'n adlewyrchu ein gwerthoedd craidd fel llywodraeth, er budd holl gymunedau Cymru."