Newyddion

• Grŵp arbenigol yn cyfarfod am y tro cyntaf i gynllunio peilot sy'n darparu £10 yr wythnos i hyd at 15,000 o blant mewn aelwydydd sy’n derbyn Credyd Cynhwysol.
• Bydd aelodau'n helpu i ddylunio a phrofi'r cynllun i wneud yn siŵr ei fod yn gweithio'n dda i deuluoedd ac yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau plant.
• Mae sefydlu'r grŵp arbenigol yn cyflawni ymrwymiad allweddol 100 diwrnod cyntaf.

• Bydd teithwyr ledled De Cymru yn elwa o wasanaethau mwy dibynadwy yn dilyn buddsoddiad o £12m yn depo rheilffyrdd Treganna Caerdydd
• Mae canolfan cynnal a chadw newydd yn caniatáu i beirianwyr wasanaethu ac atgyweirio trenau yn gyflymach, ar y safle, gan leihau yr amser pan na fydd modd defnyddio'r trenau.
• Bydd y cyfleuster yn cynnal a gwasanaethu fflyd o drenau newydd Trafnidiaeth Cymru.

• Uwchgynhadledd iechyd menywod yn mynd i'r afael â phoen a llais y claf yn GIG Cymru
• Clinigwyr, ymchwilwyr a menywod â phrofiad byw yn dod at ei gilydd i ysgogi newid
• Fframwaith newydd i sicrhau bod lleisiau menywod yn siapio'r Cynllun Iechyd Menywod

• Mae archwiliad sgiliau cenedlaethol ac Uwchgynhadledd Sgiliau'r Dyfodol ar y gweill i nodi anghenion y gweithlu a llunio strategaeth sgiliau newydd i Gymru.
• Bydd adolygiad o addysg uwch yn cael ei lansio ochr yn ochr ag ymrwymiadau i fynd i'r afael â'r pwysau sy'n wynebu colegau addysg bellach a chweched dosbarth.
• Mae'r prif flaenoriaethau hefyd yn cynnwys ehangu darpariaeth cyfrwng Cymraeg a dwyieithog ar draws y system drydyddol a diwygio rhwydwaith Seren.

• Am y tro cyntaf ers datganoli, mae gan Gymru Weinidog sydd â chyfrifoldeb penodol dros iechyd ataliol
• Bydd trefniadau llywodraethu trawslywodraethol newydd yn sicrhau bod atal a gwella iechyd yn rhan annatod o bob penderfyniad a gwariant gan Lywodraeth Cymru
• Mae camau gweithredu cynnar yn cynnwys cyflwyno rhaglenni gweithgarwch corfforol ar draws ysgolion cynradd, mynd i’r afael â'r defnydd o fepio ymysg plant a phobl ifanc, datblygu rhaglen sgrinio genedlaethol ar gyfer canser yr ysgyfaint, helpu pobl i gael mynediad at fwyd maethlon ac ymestyn y rhaglen frechu cyn y gaeaf.

• Mae Strategaeth Ganser Genedlaethol 10 mlynedd yn cael ei datblygu i drawsnewid y ffordd o atal y clefyd, rhoi diagnosis ohono a’i drin yng Nghymru.
• Bydd y strategaeth yn cael ei llywio gan alwad ffurfiol am dystiolaeth gan gleifion, gofalwyr, clinigwyr, elusennau a'r cyhoedd ynghyd â phartneriaid rhyngwladol.
• Bydd yn cael ei chyhoeddi i gyd-fynd â Diwrnod Canser y Byd ar 4 Chwefror 2027.

• Y niferoedd uchaf o ymwelwyr ers blynyddoedd lawer
• Gwaith cadwraeth yn parhau, gyda seiri maen dan hyfforddiant yn mireinio eu crefft
• Tocynnau £1 i bobl sy'n derbyn Credyd Cynhwysol i barhau

Dywedodd y Gweinidog Cyllid Elin Jones:

• Y Dirprwy Brif Weinidog yn nodi’r llwybr a’r camau ar gyfer cynnig gofal plant a ariennir i bob plentyn rhwng naw mis a phedair oed.
• Disgwyl i awdurdodau lleol wneud camau breision tuag at ymestyn y cynnig i bob plentyn dwy oed o ganlyniad i’r cyllid diweddar, gan osod sylfaen ar gyfer gofal plant sydd wir ar gael i bawb.
• Ugain o awdurdodau lleol yn disgwyl cynnig darpariaeth i bob plentyn dwy oed erbyn diwedd 2026-27. 

Bydd y Prif Weinidog Rhun ap Iorwerth yn cyhoeddi cam cyntaf rhaglen ddeddfwriaethol newydd Llywodraeth Cymru mewn datganiad i'r Senedd y prynhawn yma.

• Mae ymgymryd ag ychydig bach mwy yn unig o weithgarwch corfforol yn gallu gwneud gwahaniaeth mawr i’ch iechyd os nad ydych chi’n gwneud ymarfer corff ar hyn o bryd – dyna yw neges y Prif Swyddogion Meddygol.
• Mae pob gweithgarwch yn cyfrif – o gerdded a defnyddio’r grisiau i gymryd rhan mewn chwaraeon.
• Mae pawb yn elwa beth bynnag yw ei lefel ffitrwydd – gan gynnwys y rheini sydd â chyflyrau hirdymor.

• Mae’r cynigion yn cynnwys deunyddiau pecynnu plaen, cyfyngu ar arddangos fêps mewn siopau a chyfyngu ar enwau blasau fêps
• Mae pob un o bedair gwlad y DU yn ymgynghori gyda’i gilydd ar reolau newydd ar gyfer cynhyrchion fepio
• Gofynnir i’r cyhoedd a busnesau ddweud eu dweud cyn 2 Hydref