Newyddion

• Mae ffigurau newydd yn dangos bod 6,157 o droseddau casineb wedi’u cofnodi gan yr heddlu yng Nghymru yn 2025-26.
• Mewn ymateb i’r lefel ddifrifol uchel hon o droseddau casineb, mae Llywodraeth Cymru yn annog pobl i sefyll gyda’i gilydd yn erbyn casineb ac i gefnogi pobl sy’n cael eu heffeithio gan droseddau casineb.
• Mae’r Dirprwy Brif Weinidog yn dweud y dylai pawb allu teimlo’n ddiogel a theimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a’u parchu yn eu cymuned.

• Anogir pob ceidwad adar yng Nghymru i adolygu bioddiogelwch nawr, cyn cyfnod risg uwch y gaeaf  

• Bioddiogelwch a hylendid llym yw'r ffordd fwyaf effeithiol o amddiffyn heidiau rhag ffliw adar 

• Mae rhestrau gwirio hunanasesu bioddiogelwch ar gael i helpu ceidwaid i nodi a chau unrhyw fylchau 

Mae stori Cymru yn aml yn cael ei hadrodd drwy ein tirweddau, ein trefluniau ac yn yr adeiladau hanesyddol di-ri a'r henebion o'n hamgylch.  Yn ôl ymchwil newydd bwysig wedi'i chyhoeddi heddiw [dydd Gwener 9 Hydref], mae'r mannau hanesyddol hyn – a elwir yn 'amgylchedd hanesyddol' – yn cefnogi bron i 18,000 o swyddi ac yn cyfrannu mwy na £738 miliwn i economi'r wlad bob blwyddyn.

• Mae £10 miliwn o gyllid Trawsnewid Trefi wedi'i gymeradwyo ar gyfer prosiectau adfywio ledled Cymru, gyda Wrecsam yn derbyn £5 miliwn o gyfanswm y buddsoddiad.
• Cyfarfu'r Gweinidog Cabinet dros Lywodraeth Leol, Tai a Chynllunio ag artistiaid lleol yn Nhŷ Pawb i glywed am eu profiadau o weithio a thyfu eu busnesau o fewn yr hwb greadigol.
• Mae'r cyllid hwn yn cyflawni'r blaenoriaethau a nodwyd gan y Tasglu Canol Trefi, gan helpu i greu cymunedau ledled Cymru lle mae pobl eisiau byw a gweithio, ac ymweld â nhw.

• Mae cyflogwyr, sefydliadau addysg, undebau llafur, dysgwyr a darparwyr hyfforddiant yn ymgynnull heddiw mewn Uwchgynhadledd Sgiliau'r Dyfodol yn Abertawe.
• Mae'r rhai sy'n bresennol yn cymryd rhan mewn cyflwyniadau a gweithdai sy'n edrych ar yr heriau mwyaf sy'n wynebu'r system sgiliau yng Nghymru.
• Bydd y safbwyntiau sy'n dod i'r amlwg yn y trafodaethau heddiw yn helpu i lunio strategaeth sgiliau genedlaethol newydd.

• Mae dadansoddiad newydd a gyhoeddwyd heddiw yn dangos bod tua dau o bob pump o blant yng Nghymru yn byw mewn amddifadedd incwm yn 2024.

• Mae mynd i’r afael â thlodi plant yn brif flaenoriaeth i Lywodraeth newydd Cymru, a gwelwyd cynnydd cynnar ar ofal plant a ariennir, cynllun peilot Cynnal, a Strategaeth Tlodi Plant newydd. 
• Mae angen sicrwydd gan Lywodraeth y DU ar gynllun peilot Cynnal.

• Rhaglen ddiogelu newydd i gryfhau'r amddiffyniad i blant, pobl ifanc ac oedolion sydd mewn perygl o gael eu cam-drin a'u hesgeuluso
• Bwrdd Sicrwydd Gweinidogol newydd a hwb gwybodaeth i ganfod arwyddion rhybudd yn gynt a rhannu gwybodaeth yn gyflymach
• Bydd lleisiau plant, pobl ifanc ac oedolion wrth wraidd y rhaglen.

Mae cymeradwyaeth ar gyfer trydedd bont dros y Fenai ac ateb sy'n seiliedig ar ffyrdd ar gyfer yr M4, ynghyd â rhaglen o fesurau trafnidiaeth eraill, wedi cael eu cyhoeddi heddiw.

• Bydd Aelodau'r Senedd yn trafod cynnig trawsbleidiol sy'n galw am gyflymu buddsoddiad yn rheilffyrdd Cymru a rhoi mwy o hyblygrwydd ariannol i Weinidogion Cymru.

• Mae'r cynnig yn galw am ddileu'r cyfyngiadau ar Gronfa Wrth Gefn Cymru, gwelliannau i’r ffordd y mae fformiwla Barnett yn gweithredu, a chyflawni ymrwymiad Llywodraeth y DU o £14 biliwn i reilffyrdd Cymru.

• Mae'r Gweinidog Cyllid, Elin Jones, yn dweud y bydd cydweithio i wneud yr achos dros gyllid tecach a chyflawni cyflymach yn helpu i sicrhau bod llais Cymru yn cael ei glywed.

• Mae aelodau Tasglu Canol Trefi Llywodraeth Cymru wedi'u cyhoeddi, i ddod ag arbenigeddau ynghyd o fyd busnes, cynllunio, tai a llywodraeth leol.

• Gan weithio gyda'r cyd-Gadeiryddion, bydd yr aelodau'n ystyried yr heriau a'r cyfleoedd sy'n wynebu canol trefi Cymru ac yn helpu i ddatblygu argymhellion ymarferol, yn seiliedig ar y dystiolaeth ar gyfer Gweinidogion Cymru.

• Bydd y gwaith hwn yn adeiladu ar y gefnogaeth ddiweddar i'r stryd fawr, gan gynnwys toriad o 30% yn yr ardreth ar gyfer busnesau lletygarwch a hamdden cymwys o 1 Ebrill 2027. Disgwylir argymhellion y Tasglu yn gynnar y flwyddyn nesaf.

O heddiw ymlaen (dydd Iau 1 Hydref), bydd isafbris uned o alcohol yng Nghymru yn cynyddu o 50c i 65c, mewn ymgais y disgwylir iddo achub cannoedd o fywydau.

• Gallai miloedd o bobl ledled Cymru fod yn colli allan ar arian y mae ganddyn nhw'r hawl iddo, wrth i filiau ynni gyrraedd eu lefel uchaf ers tair blynedd y gaeaf hwn.
• Mae'r ymgyrch Hawliwch yr Hyn sy'n Ddyledus i Chi yn cysylltu pobl â chyngor cyfrinachol rhad ac am ddim drwy Advicelink Cymru - sy'n rhan o becyn cymorth costau byw Llywodraeth Cymru.
• Y llynedd, fe wnaeth Advicelink Cymru, a darparwyr cyngor eraill a ariennir gan Lywodraeth Cymru, helpu 79,000 o bobl ledled Cymru gyda materion lles cymdeithasol.