Newyddion

Y Gweinidog Cabinet dros Iechyd a Gofal, Mabon ap Gwynfor, yn ymateb i ddata diweddaraf GIG Cymru o ran perfformiad a gweithgarwch.

• Llywodraeth Cymru i groesawu gweinidogion cyllid o bob cwr o'r DU i Gaerdydd

• Y Gweinidog Cabinet dros Gyllid, Elin Jones, i bwyso ar Lywodraeth y DU am ddiwygio cyllidol, gan gynnwys adolygiad ffurfiol o Fframwaith Cyllidol Cymru 2016.

• Dywedodd y Gweinidog Cyllid: "Dyw'r ffordd mae ein cyllid yn cael ei gyfrifo ddim wedi cadw i fyny â gwir anghenion pobl yma. Mae'r system yn hen ffasiwn a dyw e ddim yn ddigon tryloyw. Rhaid i hynny newid."

• Mae cynllun newydd yn darparu llwybr uniongyrchol ar gyfer codi pryderon am iechyd mam neu fabi sy'n gwaethygu.
• Mae'n cael ei gyflwyno mewn ysbytai ledled Cymru.
• Mae'n adeiladu ar wiriadau presennol y mae staff eisoes yn eu defnyddio i weld a yw cyflwr claf yn gwaethygu.

• Cyhoeddwyd mai’r Athro Patrick Prendergast fydd cadeirydd yr adolygiad annibynnol o addysg uwch yng Nghymru.
• Bydd yr adolygiad yn archwilio sut mae addysg uwch yng Nghymru yn cael ei hariannu a’i threfnu.
• Bydd yr Athro Prendergast yn cael ei gefnogi gan banel bach o arbenigwyr ym meysydd polisi, cyllid a llywodraethu addysg uwch.

• Cyhoeddi cynllun Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol newydd sy'n canolbwyntio ar ddysgwyr 0-16 oed 
• Y cynllun hwn yw cam cyntaf yr ymrwymiad i godi safonau ac mae'n ymateb i bryderon y gweithlu addysg 
• Cyflwyno dangosyddion cenedlaethol ar gyfer llythrennedd a rhifedd, ynghyd ag asesiad gwaelodlin newydd ar gyfer dysgwyr sy'n dechrau'r ysgol 

 Cyhoeddwyd cynllun Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol newydd heddiw (15 Medi). Mae'n amlinellu dangosyddion cenedlaethol newydd, asesiad gwaelodlin ar gyfer plant sy'n dechrau'r ysgol, a chanllawiau i athrawon ar yr hyn y dylai dysgwyr fod yn ei ddysgu ac ym mha gyfnod.

• Bydd amrywiaeth eang o leoliadau ledled Cymru yn gweld eu biliau ardrethi busnes yn gostwng 30% o 1 Ebrill 2027 ymlaen.
• Bydd busnesau bach a chanolig sydd â gwerth ardrethol o dan £51,000 yn elwa, gyda'r newid yn cael ei ariannu'n llawn.
• Y Prif Weinidog: Bydd hyn yn rhoi'r hyder i fusnesau "fuddsoddi, tyfu a pharhau i wasanaethu'r cymunedau sy'n dibynnu arnyn nhw."

Heddiw, bydd Prif Weinidogion Cymru a’r Alban yn cyfarfod yng Nghaerdydd i lofnodi Cytundeb Caerdydd, gyda chynlluniau i Lywodraeth Cymru a Llywodraeth yr Alban gydweithio yn y dyfodol.

• Bydd ymgynghoriad pedair wythnos yn agor ar 21 Medi yn ceisio barn ar fesurau newydd i ddiogelu morloi ac ysgyfarnogod 

• Mae'r cynigion yn cynnwys trosedd newydd am aflonyddu ar forloi a thymor cau i amddiffyn ysgyfarnogod yn ystod eu cyfnod bridio 

• Gall pobl rannu eu barn unwaith y bydd yr ymgynghoriad yn lansio yn ddiweddarach y mis hwn 

• Mae achosion yn parhau i gynyddu yng Nghymru ac ar draws Prydain Fawr 

• Mae gofynion profi ac adrodd yng Nghymru yn parhau i fod yn un peth

• Anogir ceidwaid i drafod brechu gyda'u milfeddyg a rhaid iddynt roi gwybod ar unwaith os ydynt yn amau unrhyw achosion

• Mae cynllun tocynnau bws am £1 ar gyfer pobl rhwng 5 a 21 oed wedi'i ymestyn tan fis Mawrth 2027.
• Mae ffigurau newydd yn dangos bod dros 9 miliwn o siwrneiau wedi'u gwneud o dan y cynllun ers ei lansio.

• Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi partneriaeth newydd â Cosine i helpu i wella sut mae deallusrwydd artiffisial yn gweithio yn Gymraeg.
• Bydd Llywodraeth Cymru yn darparu data, adnoddau ac arbenigedd i gefnogi deallusrwydd artiffisial Cymraeg.
• Nod hyn yw gwella technoleg i helpu mwy o bobl i ddefnyddio'r Gymraeg mewn bywyd bob dydd.

• Mae Llywodraeth Cymru yn darparu dros £2.3 miliwn drwy'r Gronfa Tai â Gofal i gefnogi prosiectau tai a gofal newydd yng Nghaerffili a Sir Gaerfyrddin.
• Bydd y cyllid yn caniatáu i fwy o bobl ag anghenion gofal a chymorth fyw'n annibynnol yn eu cymunedau eu hunain, osgoi arosiadau diangen yn yr ysbyty a dychwelyd adref yn gynt.
• Mae'r buddsoddiad yn cefnogi dull gweithredu integredig o ran tai, iechyd a gofal cymdeithasol.