Newyddion

Heddiw, mae gŵyl gerddoriaeth Gymraeg Tafwyl yn cychwyn haf o ddigwyddiadau diwylliannol, chwaraeon a chymunedol ledled y wlad ac a gaiff eu hariannu gan Lywodraeth Cymru.

Cyfarfu Gweinidog newydd Llywodraeth Cymru sy'n gyfrifol am ynni â myfyrwyr o Ogledd Cymru mewn cynhadledd fawr gwynt ar y môr ym Manceinion.

Dywedodd Llywodraeth Cymru:

• £100m i helpu i leihau rhestrau aros ac amseroedd aros y GIG. £25m ar gyfer canolfannau llawfeddygol a diagnostig newydd. £20m ar gyfer gwaith cynnal a chadw hanfodol ar draws ystad y GIG.
• Mae ffigurau newydd yn dangos bod y rhestrau aros a'r amseroedd aros wedi cynyddu ym mis Ebrill, cyn i Lywodraeth newydd Cymru gael ei rhoi ar waith. Dywed y Gweinidog Iechyd bod cynlluniau i gyflawni gostyngiadau parhaol.
• Mae angen newid y ffordd mae'r GIG yn gweithio - gwneud yn siŵr bod cleifion yn symud drwy'r system yn fwy llyfn, o'u hatgyfeiriad cyntaf yr holl ffordd i'w triniaeth.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi heddiw y bydd cyllid ychwanegol gwerth £145m yn cael ei fuddsoddi yn GIG Cymru yn ystod y flwyddyn ariannol hon.

• Bydd lesddeiliaid yng Nghymru yn cael eu hamddiffyn rhag costau cyweirio annheg 

• Cynnig system newydd ar gyfer gorchmynion cyweirio yn seiliedig ar dribiwnlys mewn adeiladau preswyl 

• Daw'r ymgynghoriad wedi i Ddeddf Diogelwch Adeiladau (Cymru) 2026 gael ei phasio'n unfrydol gan y Senedd 

Mae Gweinidog newydd Llywodraeth Cymru sy'n gyfrifol am ynni wedi dweud bod Cymru ar agor i fusnes o ran gwynt ar y môr a'i botensial i fod yn gatalydd ar gyfer twf economaidd a ffyniant.

• Strategaeth newydd, uchelgeisiol ar gyfer diwylliant a chwaraeon yng Nghymru
• Data a thystiolaeth gadarn i dargedu cymorth lle mae'r effaith fwyaf
• Cydnabod manteision iechyd a lles ataliol y celfyddydau, diwylliant a chwaraeon

• Bydd Llywodraeth Cymru yn darparu canllawiau statudol i ysgolion ar gyfyngu ar y defnydd o ffonau symudol mewn ysgolion yn dilyn ymgynghoriad.
• Canfu arolwg o'r gweithlu fod mwyafrif helaeth yr ymatebwyr eisiau mwy o gyfarwyddyd cenedlaethol ar y defnydd o ffonau mewn ysgolion.
• Mae'r Gweinidog Addysg wedi nodi ei blaenoriaethau, gan gynnwys codi safonau, cryfhau'r Gymraeg, datblygu sgiliau ac adeiladu system sy'n gweithio i bawb.

• Buddsoddiad gofal plant £55 miliwn.

• Mae hyn yn gyflwyniad graddol fel rhan o ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddarparu'r cynnig gofal plant mwyaf hael yn unrhyw le yn y DU.

• Mae Wrecsam wedi ymuno ag Abertawe, Merthyr Tudful a Chasnewydd i ehangu'r cynnig i bob plentyn dwy oed yn eu hardaloedd.

• Bydd 17 o ysgolion cynradd ym Mlaenau Gwent yn cael eu huwchraddio i ryngrwyd cyflymder gigabit — hyd at ddeg gwaith yn gyflymach na rhai o'r cysylltiadau presennol
• Bydd yr uwchraddiad yn trawsnewid sut mae disgyblion yn dysgu, gan alluogi fideo, offer cwmwl ac adnoddau digidol o ansawdd uchel yn ddi-dor
• Bydd y prosiect, a gefnogir gan raglen Y Cymoedd Technoleg Llywodraeth Cymru, yn cael ei gwblhau mewn pryd ar gyfer y flwyddyn ysgol newydd

Bydd pobl ifanc yng Nghymru yn cael cynnig brechiad Meningococol B (Men B) am y tro cyntaf yn hydref 2026, fel rhan o raglen sydd ar gael am gyfnod cyfyngedig o amser.