Newyddion

• Mae Llywodraeth Cymru yn dechrau trafodaethau gyda Llywodraeth y DU am gyllid tecach a llwybr i ddatganoli llawn fel rhan o'i hymrwymiad 100 diwrnod cyntaf.
• Mae gwaith yn mynd rhagddo i gyflymu'r gwelliannau rheilffyrdd yr ymrwymwyd iddynt er mwyn gwella gwasanaethau i deithwyr Cymru.
• Mae camau yn cael eu cymryd gyda Llywodraeth y DU i gryfhau dylanwad Cymru dros benderfyniadau rheilffyrdd.

• Jonathan Lewis yn cael ei enwi'n gadeirydd panel arbenigol sy'n cynllunio asiantaeth datblygu economaidd newydd
• Bydd yr asiantaeth yn helpu i gyflawni'r nod economaidd mwyaf uchelgeisiol yng Nghymru ers dau ddegawd, sef haneru'r bwlch cynhyrchiant gyda'r DU o fewn 10 mlynedd.
• Bydd yr asiantaeth yn seiliedig ar arloesi, yn targedu mewnfuddsoddiad ac yn helpu busnesau Cymru i dyfu ac ehangu.

• Hwb o £5m i uwchraddio a thrawsnewid mannau cymunedol ledled Cymru
• Bydd y buddsoddiad yn caniatáu i fwy o brosiectau dan arweinir y gymuned gael mynediad at gyllid
• Y Dirprwy Brif Weinidog yn ymweld â Llyfrgell Cymer Afan, sydd wedi'i hadnewyddu gyda chyllid o £181,300

• Mae Llywodraeth Cymru yn pwyso ar bobl hŷn i hawlio'r cymorth ariannol sy'n ddyledus iddynt.
• Ymwelodd y Dirprwy Brif Weinidog ag Age Connects Morgannwg i weld cyngor lles ar waith.
• Gweithio tuag at system les symlach a thecach i Gymru

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi rhodd o £50,000 i Apêl Daeargryn Venezuela y Pwyllgor Argyfyngau Brys (DEC), yn dilyn y daeargrynfeydd dinistriol a darodd y wlad yr wythnos diwethaf.

• Mae Llywodraeth Cymru yn cymryd camau cynnar i baratoi'r GIG a gofal cymdeithasol ar gyfer y gaeaf, gan ganolbwyntio ar bum maes allweddol.
• Gofynnir i GIG Cymru gynllunio ar gyfer y gaeaf yn gynharach eleni a symud i ddull cynllunio gydol y flwyddyn gan ystyried yr holl ofynion tymhorol.
• Bydd y gwaith o ehangu'r brechlyn RSV i'r rhai dros 65 oed sy’n wynebu risg clinigol yn dechrau ym mis Medi.

• Bydd y gwasanaeth coets newydd yn gwella cysylltedd trafnidiaeth gyhoeddus rhwng gogledd a de Cymru ac yn lleihau amseroedd teithio o fwy nag awr.
• Bydd y goets rhwng y gogledd a’r de yn gweithredu gwasanaethau rheolaidd bob dydd, gan gysylltu Bangor â Chaerfyrddin.

• Mae'r gwasanaeth yn cefnogi symud oddi wrth deithio mewn car, gan gefnogi trawsnewidiad Cymru i economi carbon isel.

• Mae Llywodraeth Cymru yn cymryd camau uniongyrchol i ysgogi gwelliannau ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, yn hytrach na'r bwrdd iechyd yn arwain y gwelliannau ei hun.
• Bydd panel annibynnol yn adolygu meysydd, gan gynnwys diogelwch cleifion, arweinyddiaeth a diwylliant, ac yn adrodd yn ôl erbyn diwedd mis Hydref.
• Dywed y Gweinidog Iechyd fod hwn yn ddatganiad clir o ymrwymiad i gefnogi gwelliannau ac i sicrhau bod pobl y Gogledd yn cael y gofal diogel ac amserol o ansawdd uchel y maen nhw'n ei haeddu.

• Gall busnesau ffermio yng Nghymru wneud cais am fenthyciadau rhwng £25,001 ac £1 miliwn o 1 Gorffennaf 2026 ymlaen
• Mae'r cynllun yn cynnig cyfradd llog sefydlog o 3%, gyda gwyliau a thymhorau ad-dalu o hyd at 15 mlynedd
• Mae hyd at £5 miliwn ar gael yn 2026/27 i gefnogi gwelliannau mewn effeithlonrwydd ynni, ynni adnewyddadwy a chynhyrchiant

• 100 o swyddi newydd yng Ngorseinon a Thredegar erbyn mis Mawrth 2028
• Bydd y cwmni yn fwy na dyblu capasiti ailbrosesu Cymru ar gyfer plastig wedi'i ailgylchu
• Bydd yn cyfrannu at leihau ôl troed carbon Cymru o tua 150,000 tunnell y flwyddyn – sy'n cyfateb i dynnu 120,000 o geir oddi ar y ffordd

• Bydd grŵp newydd o lawfeddygon, nyrsys a rheolwyr y GIG yn bwrw ati i gynllunio hyd at ddeg hwb gofal wedi’i gynllunio ledled Cymru

• Bydd yr hybiau yn cynyddu’r capasiti llawfeddygol a diagnostig ac yn diogelu gofal wedi’i gynllunio rhag pwysau argyfwng.

• Disgwylir i’r cynllun cyflawni gael ei gyhoeddi erbyn diwedd 2026.

• Cam nesa’ rhaglen y diwydiant i ddileu BVD yng Nghymru – gyda chefnogaeth undebau’r ffermwyr, milfeddygon, marchnadoedd ac arwerthwyr.
• Rheolau newydd ar 1 Gorffennaf 2026 i ddiogelu iechyd a lles gwartheg a chynhyrchiant ffermydd yng Nghymru
• Rhaid i geidwaid buchesi sydd heb statws BVD negatif gynnal profion cyn symud ar eu gwartheg cyn iddyn nhw adael y daliad