Trawsnewid diwylliant mewn cymunedau – miliynau i foderneiddio amgueddfeydd, llyfrgelloedd ac archifau Cymru

Transforming culture in communities – millions to modernise Welsh museums, libraries and archives

Cyllid ar gyfer 31 o brosiectau sy'n rhychwantu Cymru gyfan
Gweinidog Diwylliant y Cabinet yn ymweld â Llyfrgell Casnewydd cyn gwaith adnewyddu mawr
"Mae'r rhain yn lleoedd lle mae pobl yn cysylltu â'n diwylliant a'n hanes."

Disgwylir i dri deg un o amgueddfeydd, llyfrgelloedd ac archifau lleol ledled Cymru dderbyn rhan o hwb ariannol o £5.28 miliwn, gan helpu i wella mynediad at ddiwylliant, diogelu casgliadau a moderneiddio cyfleusterau i gymunedau.

Mae'r prosiectau a ariennir yn cwmpasu pob un o'r tri sector ac yn cynnwys sefydliadau o wahanol feintiau, o wasanaethau awdurdodau lleol mawr i amgueddfeydd annibynnol bach a chymunedol.

Maent yn amrywio o Amgueddfa Forwrol Caergybi ar Ynys Môn ac Amgueddfa Penmaenmawr ar arfordir gogledd Cymru, i Ganolfan Dreftadaeth Doc Penfro yn y de-orllewin a Chanolfan yr Aifft ac Amgueddfa Abertawe yn y de.

Mae'r prosiectau'n ymestyn o Archifau Richard Burton yn Abertawe ac Amgueddfa'r Llinell Danio yng Nghaerdydd, i brosiect Agor Powys yng nghanolbarth Cymru - gyda buddsoddiad pellach yng Ngheredigion, Gwynedd, Sir Ddinbych, Conwy, Sir Fynwy a Merthyr Tudful.

Wrth nodi'r cyhoeddiad, ymwelodd Gweinidog y Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon, Heledd Fychan, â Llyfrgell Casnewydd lle bydd cyllid grant yn cael ei ddefnyddio i drawsnewid llyfrgell y plant, gan greu gofod mwy croesawgar ac ysbrydoledig i bobl ifanc a theuluoedd.

Dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet:

"Mae amgueddfeydd, llyfrgelloedd ac archifau wrth wraidd ein cymunedau ledled Cymru. Mae'r rhain yn lleoedd lle mae pobl yn cysylltu â'n diwylliant a'n hanes, lle mae plant yn darganfod cariad at ddarllen, a lle mae pobl hŷn yn rhannu eu hatgofion. Maen nhw'n llefydd y dylai pawb gael eu croesawu. Bydd y buddsoddiad hwn yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol, gan ddiogelu casgliadau hanfodol, gwella mynediad a sicrhau bod ein mannau diwylliannol yn addas ar gyfer y dyfodol.

"Rwy'n falch iawn o weld Llyfrgell Casnewydd ymhlith y prosiectau sy’n derbyn cefnogaeth a dysgu mwy am sut bydd ei llyfrgell i blant yn cael ei thrawsnewid.”

Mae'r buddsoddiad hwn wedi darparu cynlluniau grant diwylliannol trylwyr sydd wedi'u cynllunio i fod yn hygyrch i sefydliadau o bob maint, gan gynnwys cyrff annibynnol a gwirfoddol llai, lle roedd grantiau o hyd at £500,000 ar gael ar gyfer prosiectau.

Dywedodd y Cynghorydd Jason Hughes, aelod cabinet Cyngor Dinas Casnewydd dros gymunedau a chwaraeon:

"Hoffem ddiolch i Lywodraeth Cymru am y cyllid hwn a fydd yn ein galluogi i drawsnewid llyfrgell plant yn amgylchedd cwbl hygyrch ac ysbrydoledig a fydd yn cael ei ddefnyddio ar gyfer ymweliadau dosbarth, grwpiau blynyddoedd cynnar a chwarae synhwyraidd hefyd, wrth gwrs, gan y rhai sydd eisiau benthyg o ddetholiad eang o lyfrau gwych."

Nodiadau i olygyddion

Trefniadaeth	Teitl y Prosiect
Archifau Gogledd-ddwyrain Cymru	Paratoi ar gyfer Archifau Creadigol
Prifysgol Abertawe - Archifau Richard Burton	Arddangos Archifau Richard Burton: creu gofod arddangos ffisegol a digidol newydd
Cyngor Sir Casnewydd - Llyfrgelloedd Casnewydd	Llyfrgell Ganolog; Adnewyddu llyfrgell i blant
Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy	Dyfodol Diwylliant Creadigol Conwy
CARAD Celfyddydau Cymunedol Rhaeadr Gwy a'r cylch	TimeScape Rhaeadr: Blaenoriaethu gofal am adeiladau, casgliadau a straeon ein treftadaeth a rennir.
Amgueddfa Forwrol Caergybi	Gorwelion Newydd - Ehangu Gorwelion
Amgueddfa Pŵer Tân Mewnol	Y Prosiect Pŵer Newydd: Datgarboneiddio Tân Mewnol
MOMA Machynlleth	Gwelliannau Effeithlonrwydd Amgylcheddol
MonLife - Neuadd y Sir	Oriel Nelson, Prosiect Amgueddfa Neuadd y Sir
Cyngor Merthyr - Bythynnod y Gweithiwr Haearn Joseph Parry	Diogelu'r dyfodol a gwella mynediad i Fwthyn y Gweithiwr Haearn Joseph Parry i sicrhau hirhoedledd a gwella ei adeiladau, ei gasgliadau a'i brofiad i ymwelwyr.
PDHT - Canolfan Dreftadaeth Doc Penfro	Diogelu ein hasedau diwylliannol a hanesyddol: Angen atgyweiriadau seilwaith ar frys ar gyfer Canolfan Treftadaeth Doc Penfro
Amgueddfa Porthcawl	Atgyweiriadau hanfodol i ffenestri celloedd ac adnewyddu hanfodol camerâu teledu cylch cyfyng / Uwchraddio Amgylcheddol a Diogelwch
Amgueddfa Llangollen	Gwella mynediad at asedau Amgueddfa Llangollen a gofalu amdanynt, drwy ddigido a chadwraeth.
Amgueddfa Llinell Danio Gwarchodlu Dragŵn y Frenhines a'r Cymry Brenhinol	Gwella Mynediad, Cynaliadwyedd a Dehongli Digidol Cynhwysol yn Amgueddfa'r Llinell Danio
Monlife - Y Fenni	Casys Arddangos newydd ar gyfer Amgueddfa'r Fenni
Amgueddfa Penmaenmawr	Mynd yn Ddigidol! Trawsnewid seilwaith ac asedau digidol Amgueddfa Penmaenmawr
Cyngor Gwynedd - Amgueddfa Lloyd George	Adnewyddu Bwthyn Highgate, cartref plentyndod David Lloyd George
Ymddiriedolaeth Genedlaethol - Plas Newydd	Gwella mynediad i blasty Plas Newydd
Cyngor Sir Powys	Opening up Powys: Diwylliant, Casgliadau a Chymunedau
Amgueddfa Ceredigion	Prosiect Gwella Seilwaith Arddangos Amgueddfa Ceredigion
Cyngor Cymuned Sir Ddinbych - Llyfrgell y Rhyl	I ad-drefnu a diweddaru llawr cyntaf Llyfrgell y Rhyl
Amgueddfa Abertawe	Reliquiæ diluvianæ – amddiffyn creiriau'r llifogydd
Prifysgol Abertawe – Canolfan yr Aifft	Gwella Etifeddiaeth Tŷ Marwolaeth: Gofalu am Gasgliadau Uwch ac Ymgysylltu Digidol yng Nghanolfan yr Aifft
Archifdy Ceredigion	Brwydro yn erbyn Newid yn yr Hinsawdd trwy Archifau Rheoli Hinsawdd
Tŷ Scolton	Tŷ Scolton: "Mae'n fwy y tu mewn"
Amgueddfa Cyflymder	Tanio chwilfrydedd: gwella hygyrchedd ac ymgysylltu diwylliannol yn yr Amgueddfa Cyflymder
Gwasanaeth Llyfrgelloedd Symudol Sir Benfro	Milltiroedd gwyrdd: Gwasanaeth Llyfrgelloedd Symudol Sir Benfro
Llyfrgell Caernarfon,	Llyfrgell Fyw Caernarfon – Prosiect Trawsnewid Llyfrgell
Llyfrgell Bae Colwyn	Prosiect Gwella a Chynaliadwyedd Llyfrgell Bae Colwyn
Amgueddfa Pontypridd	Ail-arddangos Oriel Barhaol Amgueddfa Pontypridd