Cymunedau gwledig wrth galon Llywodraeth Cymru

Mae'r ymgynghoriad yn agor heddiw – 22 Gorffennaf – ar gynlluniau ar gyfer cyfraith newydd nodedig i warantu bod anghenion cymunedau gwledig yng Nghymru yn cael eu hystyried a'u cyfrif mewn penderfyniadau a wneir gan y llywodraeth a chyrff cyhoeddus yng Nghymru.   

Byddai'r cynigion newydd a gyhoeddwyd heddiw yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion, yn ogystal ag awdurdodau lleol, byrddau iechyd a chyrff cyhoeddus eraill, ystyried anghenion gwledig o'r cychwyn cyntaf wrth ddylunio polisïau a darparu gwasanaethau.  

Mae'r newidiadau yn rhan o ymgynghoriad ehangach ar fesurau a fydd hefyd yn cryfhau diogelu'r amgylchedd, yn hyrwyddo defnydd cynaliadwy o adnoddau naturiol, ac yn cefnogi'r Cynllun Gweithredu Hinsawdd a Natur sy'n datblygu. 

Mae cymaint ag 80% o Gymru yn wledig ac mae tua thraean o'r boblogaeth yn byw mewn ardaloedd gwledig, lle mae pobl yn aml yn wynebu costau uwch, incwm is, cysylltiadau trafnidiaeth gwaeth, rhyngrwyd tameidiog a mynediad anghyfartal at wasanaethau, gan gynnwys ym maes iechyd ac addysg. 

Gallai'r newidiadau olygu mynediad haws at wasanaethau cyhoeddus gwell i bobl sy'n byw yng nghefn gwlad Cymru. Mae'r cynigion yn rhan o raglen ddeddfwriaethol y Llywodraeth newydd, sy'n anrhydeddu un o'r Ymrwymiadau 100 Diwrnod Cyntaf a'r addewid etholiadol i arwain llywodraeth i Gymru gyfan. 

Wrth gyfarfod yn y Sioe Frenhinol, trafododd Gweinidog y Cabinet dros Wydnwch a Chynaliadwyedd Gwledig, Llyr Gruffydd, a Gweinidog Amaethyddiaeth, yr Amgylchedd a Materion Gwledig Gogledd Iwerddon, Andrew Muir, yr hyn y gellir ei ddysgu o bron i ddegawd o'r Ddeddf Anghenion Gwledig, sydd wedi bod mewn grym yng Ngogledd Iwerddon ers 2017.   

Wrth annerch y gynhadledd, dywedodd y Gweinidog:  

"Mae pobl sy'n byw yng nghefn gwlad Cymru yn gwybod beth sy'n gweithio i'w cymunedau unigol, ac rydym yn cymryd camau i sicrhau bod eu lleisiau yn cael eu clywed. 

"Byddai'r gyfraith newydd hon yn sicrhau bod anghenion cymunedau gwledig yn cael eu hystyried pan fydd penderfyniadau pwysig yn cael eu gwneud, nid wedi ail-ystyried, ond yn hollbwysig wrth wneud penderfyniadau.  

"Mae cwrdd â fy nghydweithiwr o Stormont yr wythnos hon yn ein hatgoffa nad oes rhaid i ni ddechrau o'r dechrau; mae Gogledd Iwerddon wedi dangos bod hyn yn gweithio, a byddwn yn datblygu polisi sy'n cael ei wneud yng Nghymru ac sy'n gweithio i Gymru." 

Dywedodd Gweinidog Amaethyddiaeth, yr Amgylchedd a Materion Gwledig Gogledd Iwerddon, Andrew Muir:  

"Rwy'n croesawu'r cyfle i drafod prawfesur gwledig gyda Gweinidogion o rannau eraill o'r DU ac i rannu dysgu o brofiad Gogledd Iwerddon o'r Ddeddf Anghenion Gwledig.

"Wrth i ni ddatblygu ein polisi gwledig newydd, mae ymgysylltu o'r math hwn yn werthfawr i'n helpu i ddysgu oddi wrth eraill a sicrhau bod anghenion gwledig yn parhau i fod wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau."

Mae'r ymgynghoriad yn agor heddiw. Fedrwch ddweud eich dweud yma.