Newyddion

• Mae 90% o’r ffermydd sy'n hawlio taliad Haen Gyffredinol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) a 94% o ffermydd sy'n hawlio taliad y Cynllun Taliad Sylfaenol (BPS) bellach wedi cael eu taliad cyntaf (y rhagdaliad). 

• Cafodd canran yr SFS a'r BPS sy'n cael ei dalu fel rhagdaliad ei gynyddu eleni i 80% i helpu ffermwyr â'r problemau llif arian sydd wedi’u hachosi gan dywydd sych yr haf  

• Adeiladu ar y cymorth sydd eisoes wedi'i gyhoeddi ar gyfer y diwydiant 

• Anogir pob ceidwad adar yng Nghymru i adolygu bioddiogelwch nawr, cyn cyfnod risg uwch y gaeaf  

• Bioddiogelwch a hylendid llym yw'r ffordd fwyaf effeithiol o amddiffyn heidiau rhag ffliw adar 

• Mae rhestrau gwirio hunanasesu bioddiogelwch ar gael i helpu ceidwaid i nodi a chau unrhyw fylchau 

Ni fydd angen i ffermwyr sy'n aelodau o gynllun Gwarant Fferm Da Byw (FAWL) gwblhau gofynion ‘Mesur’ a ‘Cynllunio’ Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid (AHIC) ar wahân ar gyfer Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) 2026. 

• Mae taliadau ymlaen llaw ar gyfer busnesau fferm yn codi o 70% i 80%, gan leddfu pwysau llif arian a achosir gan yr amodau eithriadol o anodd y mae ffermwyr wedi'u hwynebu eleni.
• Mae ffermwyr yn cael mwy o amser i reoli slyri yn ddiogel, gan y bydd deddfwriaeth yn cael ei chyflwyno i ymestyn y cyfnod agored ar gyfer lledaenu hyd at 15 Tachwedd 2026, gan ymateb yn uniongyrchol i effeithiau sychder yr haf hwn.
• Dywed y Gweinidog mai rhoi amser ychwanegol i ffermwyr ledaenu'n ddiogel a lleihau lefelau 'bellach yw'r dewis amgylcheddol mwyaf cyfrifol'

• Gallai perchnogion cerbydau gael eu dirwyo am sbwriel sy’n cael ei daflu o’u ceir 

• Mae sbwriel ar ochr y ffordd yn bla ar gymunedau, yn niweidio bywyd gwyllt ac mae'n anodd ei reoli o dan y gyfraith bresennol
• Rydyn ni'n gofyn ichi am eich barn ac am dystiolaeth fel rhan o ymgynghoriad ehangach ar gynaliadwyedd amgylcheddol fydd ar agor tan 14 Hydref 

• Penodi aelodau i Weithgor Arbenigol i ddatblygu'r Strategaeth Fwyd Genedlaethol i Gymru 

• Cyhoeddi Cylch Gorchwyl sy'n rhestru'r pedwar piler ar gyfer system fwyd wydn a chynaliadwy 

• Bwriad i gyflymu gweithredu cynnar ar fwyd mewn ysgolion, garddwriaeth fwytadwy a'r gadwyn gyflenwi cig 

• Bydd ymgynghoriad pedair wythnos yn agor ar 21 Medi yn ceisio barn ar fesurau newydd i ddiogelu morloi ac ysgyfarnogod 

• Mae'r cynigion yn cynnwys trosedd newydd am aflonyddu ar forloi a thymor cau i amddiffyn ysgyfarnogod yn ystod eu cyfnod bridio 

• Gall pobl rannu eu barn unwaith y bydd yr ymgynghoriad yn lansio yn ddiweddarach y mis hwn 

• Mae achosion yn parhau i gynyddu yng Nghymru ac ar draws Prydain Fawr 

• Mae gofynion profi ac adrodd yng Nghymru yn parhau i fod yn un peth

• Anogir ceidwaid i drafod brechu gyda'u milfeddyg a rhaid iddynt roi gwybod ar unwaith os ydynt yn amau unrhyw achosion

• Bydd Grŵp Llywio'n cael ei sefydlu i helpu i greu corff annibynnol i gynnig cefnogaeth ymarferol i gymunedau cyn, yn ystod ac ar ôl llifogydd. 

• Mae'r cyhoeddiad yn dilyn ymweliad ag Aberdaugleddau, lle mae amddiffynfeydd llifogydd newydd yn cael eu hadeiladu. 

• Bydd aelodau newydd yn cael eu penodi i'r pwyllgor sy'n cydlynu'r strategaeth llifogydd ledled Cymru. 

• Mae Llywodraeth Cymru wedi dechrau gwaith ar Gynllun Gweithredu Hinsawdd a Natur cyntaf Cymru, sy'n mynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd a cholli natur gyda'i gilydd yn hytrach nag fel materion ar wahân.
• Mae Llywodraeth Cymru yn sefydlu Bwrdd Hinsawdd a Natur, dan gadeiryddiaeth Gweinidog y Cabinet, Llyr Gruffydd, i helpu i lunio'r cynllun a sicirhau cyflawniad.
• Mae'r cynllun yn gosod targed o sero net erbyn 2040 ac adferiad natur sylweddol erbyn 2050.

• Y Llywodraeth newydd wedi ymrwymo i ddileu TB mewn gwartheg 

• Prosiectau yn Sir Benfro a Gogledd Cymru wedi cael eu hestyn yn dilyn llwyddiannau 

• Cydweithrediad cryf rhwng ffermwyr, milfeddygon, y byd academaidd a'r llywodraeth yn allweddol i frwydro yn erbyn TB mewn gwartheg 

• Grantiau cyfalaf ar gael ar gyfer tyllau turio, cynaeafu dŵr ac awyru 

• Rhanddirymiadau dros dro ar gael i ffermwyr yn y Cynllun Ffermio Cynaliadwy a ffermwyr sy'n cyflawni contractau cynlluniau paratoi. 

• Canllawiau ar les anifeiliaid mewn tywydd eithafol ar gael