Newyddion

Dylai'r Gymraeg fod yn rhan naturiol o fywyd bob dydd ledled Cymru – mewn  gweithleoedd, clybiau chwaraeon, ar-lein ac mewn cymunedau lleol – er mwyn i’r Gymraeg am ffynnu at y dyfodol.

Mae enwau lleoedd hanesyddol sydd heb eu cofnodi hyd yma yn cael eu casglu mewn sesiynau cymunedol, gan ychwanegu at restr genedlaethol o fwy na 715,000 o gofnodion.

Mae platfform ar-lein poblogaidd ar gyfer cerddoriaeth fyw Gymraeg yn ehangu, gyda lansiad ap symudol newydd Awni?

Yr haf hwn, bydd cyfres o ddathliadau arbennig yn nodi 850 mlynedd ers i’r Eisteddfod Genedlaethol gyntaf gael ei chynnal, gan greu cyfle i ymfalchïo yn hanes diwylliannol Cymru ac annog mwy o bobl i gymryd rhan mewn digwyddiadau Cymraeg.

Mae Capel Rhondda, man geni un o emynau mwyaf adnabyddus Cymru, Cwm Rhondda, bellach yn ddiogel yn nwylo'r gymuned. Ar ôl cyfnod ansicr, mae’r hen gapel Bedyddwyr yn dechrau pennod newydd yn ei hanes, diolch i ymgyrch gan y gymuned i godi arian i brynu'r adeilad, law yn llaw â chefnogaeth drwy gynllun Perthyn, Llywodraeth Cymru. 

Mae grwpiau cymunedol ar draws Cymru yn cael eu hatgoffa bod yna dal amser i wneud cais am grant Perthyn, sy'n cefnogi cymunedau i ddatblygu mentrau cymdeithasol neu brosiectau tai a arweinir gan y gymuned.

Mae gweithwyr iechyd a gofal ledled Cymru yn cynyddu eu hyder i ddefnyddio'r Gymraeg gyda chleifion a chydweithwyr, diolch i raglen gan Lywodraeth Cymru i gryfhau'r dewis iaith o fewn y gwasanaeth iechyd.

Gall grwpiau cymunedol ledled Cymru bellach wneud cais am grantiau o hyd at £10,000 i'w helpu i ddechrau busnes cymdeithasol neu brosiect tai sy'n cael ei arwain gan y gymuned.

Gofynnir i'r cyhoedd helpu i ddiogelu enwau lleoedd Cymraeg, fel rhan o gynlluniau newydd i ddiogelu ein treftadaeth ieithyddol.

Mae gwefan am ddim, Beth yw'r gair Cymraeg am...? yn ateb y cwestiwn cyffredin hwnnw.

Mae'r nifer o  bobl sy'n cychwyn gwersi Cymraeg yn ardal Wrecsam ar y lefel uchaf erioed - ac oedd 640 o bobl wedi cwblhau cwrs yn 2023-24. Mae hyn yn gynnydd o 82% ers 2017-18.

Bydd y Prif Weinidog yn dathlu llwyddiant newydd Wrecsam fel cyrchfan fyd-eang ar gyfer diwylliant a chwaraeon wrth iddi ymweld â'r Eisteddfod Genedlaethol heddiw.