Newyddion

• Bydd Aelodau'r Senedd yn trafod cynnig trawsbleidiol sy'n galw am gyflymu buddsoddiad yn rheilffyrdd Cymru a rhoi mwy o hyblygrwydd ariannol i Weinidogion Cymru.

• Mae'r cynnig yn galw am ddileu'r cyfyngiadau ar Gronfa Wrth Gefn Cymru, gwelliannau i’r ffordd y mae fformiwla Barnett yn gweithredu, a chyflawni ymrwymiad Llywodraeth y DU o £14 biliwn i reilffyrdd Cymru.

• Mae'r Gweinidog Cyllid, Elin Jones, yn dweud y bydd cydweithio i wneud yr achos dros gyllid tecach a chyflawni cyflymach yn helpu i sicrhau bod llais Cymru yn cael ei glywed.

• Mae Llywodraeth Cymru yn annog y Canghellor i gyflymu'r broses o gyflawni'r addewid gwerth £14 biliwn ar gyfer rheilffyrdd, gan fod y cyllid presennol yn cyfrif am ddim ond 1% o wariant Network Rail ledled Cymru a Lloegr.

• Mae'r Gweinidog Cabinet dros Gyllid, Elin Jones, hefyd yn pwyso ar Lywodraeth y DU i weithredu ar gostau byw, gwariant cyhoeddus a buddsoddiad yng Nghymru cyn Cyllideb yr Hydref.

• Dywedodd y Gweinidog Cyllid: "Mae Cymru wedi aros yn ddigon hir. Dyma gyfle Llywodraeth y Deyrnas Unedig i ddangos ei bod o ddifrif am wneud gwahaniaeth i'n cymunedau."

• Llywodraeth Cymru i groesawu gweinidogion cyllid o bob cwr o'r DU i Gaerdydd

• Y Gweinidog Cabinet dros Gyllid, Elin Jones, i bwyso ar Lywodraeth y DU am ddiwygio cyllidol, gan gynnwys adolygiad ffurfiol o Fframwaith Cyllidol Cymru 2016.

• Dywedodd y Gweinidog Cyllid: "Dyw'r ffordd mae ein cyllid yn cael ei gyfrifo ddim wedi cadw i fyny â gwir anghenion pobl yma. Mae'r system yn hen ffasiwn a dyw e ddim yn ddigon tryloyw. Rhaid i hynny newid."

• Bydd amrywiaeth eang o leoliadau ledled Cymru yn gweld eu biliau ardrethi busnes yn gostwng 30% o 1 Ebrill 2027 ymlaen.
• Bydd busnesau bach a chanolig sydd â gwerth ardrethol o dan £51,000 yn elwa, gyda'r newid yn cael ei ariannu'n llawn.
• Y Prif Weinidog: Bydd hyn yn rhoi'r hyder i fusnesau "fuddsoddi, tyfu a pharhau i wasanaethu'r cymunedau sy'n dibynnu arnyn nhw."

Bydd baeau a blaengyrtiau gwefru cerbydau trydan ledled Cymru yn elwa ar ryddhad ardrethi annomestig llawn nes 2036.

• Adolygiad o'r trothwy gosod o 182 diwrnod i roi llais i fusnesau, awdurdodau lleol a rhanddeiliaid eraill ynghylch cyfeiriad y polisi yn y dyfodol.

• Ceisir barn hefyd ar bum esemptiad newydd arfaethedig ar gyfer eiddo na ellid yn rhesymol eu defnyddio fel cartrefi parhaol.

• Dywedodd y Gweinidog Cyllid: "Dw i wedi ymrwymo i gael y cydbwysedd cywir – cadw cartrefi yn ein cymunedau a rhoi i dwristiaeth y cymorth angenrheidiol i ffynnu."

Dywedodd y Gweinidog Cyllid Elin Jones:

• Heddiw, mae cyllid newydd ar gyfer tai cymdeithasol, adeiladau ysgol a chyfleusterau cymunedol wedi'i gadarnhau
• Mae'r gyllideb yn dwyn ynghyd pecyn llawn o fuddsoddiad ar gyfer y flwyddyn i ddod
• Mae'n adeiladu ar y cyhoeddiadau a wnaed yr wythnos diwethaf o ran y GIG, gofal plant a phrydau ysgol am ddim